Anna

Anna was Annejets tweede boek en geldt als een van de meest succesvolle biografieën ooit. Zoals Pieter Steinz onlangs in NRC Handelsblad schreef: ‘De recensenten waren unaniem. Prachtig noemden ze het boek, meeslepend, ontroerend, helder, lichtvoetig en eerlijk. En het grootste compliment was ongetwijfeld: 'Een biografie die zich laat lezen als een roman.' Door NRC Handelsblad werd het boek als enige biografie dan ook verkozen tot een van de vijftien belangrijkste non-fictie boeken van het afgelopen decennium. 
Het boek kwam uit in de herfst van 2002 met als ondertitel Het leven van A.M.G. Schmidt 1911-1995 en werd genomineerd voor onder andere de Gouden Uil Literatuurprijs en de AKO Literatuurprijs. Tot dusverre zijn er ruim 100.000 exemplaren van verkocht. Ter gelegenheid van het 100ste geboortejaar van Schmidt (21 mei 2011) en de 'Biografie Boekenweek', beiden in 2011, zal Uitgeverij Querido Anna eenmalig weer in een gebonden versie uitgeven. Ook verschijnt dan Veel liefs van Annie - de mooiste brieven van A.M.G. Schmidt, waarvan Annejet de inleiding schreef. 


Hoe moeilijk of makkelijk was de stap van een boek over het relatief onbekende Jagtlust naar een biografie van een iemand die zo populair en bekend was als Annie M.G. Schmidt? 
Moeilijk - al was het maar omdat ik mijn baan er voor op moest geven. Maar ik wilde nu eenmaal zo graag eens een biografie schrijven; dit vooral geïnspireerd door de voorbeelden zoals ik die tijdens mijn studie in Engeland had gezien. Daar waren biografieën spannende boeken die je met rode oortjes las, ook als je nog nooit van de hoofdpersoon had gehoord of er niet bijzonder in was geïnteresseerd. Gewoon, omdat het zo boeiend is om te zien wat mensen doen met de kaarten die het lot ze toespeelt en er met hun verhalen ook nieuwe werelden voor de lezer opengaan. Zoiets wilde ik ook. 

En waarom dan Annie M.G. Schmidt? 
Niet omdat ik zoveel over haar wist of al een mening over haar had - integendeel, misschien juist omdat ik haar niet zo snapte. Het overheersende beeld van haar was dat van die geinige oma die altijd even geestig en ad rem uit de hoek kwam. En ik dacht: daar moet toch ook nog een echt mens achter zitten, iemand met een verleden, met redenen waarom ze zo geworden is. 

Hoe pak je zoiets dan aan? 
In eerste instantie deed ik niet zoveel - het plan leek me wel erg hoog gegrepen. Dat die biografie er daadwerkelijk gekomen is, is vooral te danken aan een toevallige ontmoeting met uitgever Vic van der Reijt, die nogal gecharmeerd was van Jagtlust en me uithoorde over mijn nieuwe plannen. Hij heeft er toen voor gezorgd dat Flip van Duijn, Annie's zoon, er bij betrokken werd. En die heeft me echt overgehaald om dat boek te gaan schrijven, onder andere door met allemaal tot dusver onbekende brieven op de proppen te komen en me in contact te brengen met Annie's oudste vriendinnen. 

En toen? 
Toen heb ik twee jaar lang 'met Annie op zolder gezeten', zoals mijn omgeving het uitdrukte - ik woonde toen namelijk nog op een oude zolderetage in de Amsterdamse binnenstad. Ik las haar boeken, ik ontcijferde haar brieven, ik bezocht allerlei plekken waar ze gewoond had en sprak met mensen die haar hadden gekend. En langzamerhand doemde er een beeld op van een vrouw die behoorlijk afweek van die ietwat bordkartonnen heldin zoals Nederland haar kende, maar dat wat mij betreft wel zo menselijk en een stuk ontroerender was. 

Kun je zeggen dat jij zelf door haar bent veranderd? 
Absoluut. Wat ik het meest inspirerend aan haar vond was haar vermogen om van iedere situatie, hoe ellendig ook, toch ook de absurde of komische kant te zien. Ik hoop daar wat van opgestoken te hebben. 
Daarnaast heeft dit boek mijn leven op een heel praktisch niveau veranderd. Ik had namelijk gedacht erna als freelancer terug de journalistiek in te moeten gaan, maar het werd zo'n succes dat ik opeens in de situatie kwam dat ik nog een boek zou kunnen schrijven. En toen dacht ik aan een verhaal dat een vriendin me ooit verteld had bij de koffieautomaat van de redactie waar we toen beiden werkten. Ja, en dat werd dus dat van Sonny Boy.

 


Presentatie Anna in november 2002 met rechts Flip van Duijn