Annejet over Anna

Hoe lastig was de stap van een boek over het relatief onbekende Jagtlust naar een biografie van een iemand die zo populair was als Annie M.G. Schmidt?
Moeilijk – al was het maar omdat ik mijn baan er voor op moest geven. Maar ik wilde nu eenmaal zo graag eens een biografie schrijven; dit vooral geïnspireerd door de voorbeelden zoals ik die tijdens mijn studie in Engeland had gezien. Daar waren biografieën spannende boeken die je met rode oortjes las, ook als je nog nooit van de hoofdpersoon had gehoord. Gewoon, omdat het zo boeiend is om te zien wat mensen doen met de kaarten die het lot ze toespeelt en er met hun verhalen ook nieuwe werelden voor de lezer opengaan. Zoiets wilde ik ook. 

En waarom dan Annie M.G. Schmidt?
Niet omdat ik zoveel over haar wist of al een mening over haar had – integendeel, misschien juist omdat ik haar niet begreep. Het overheersende beeld van haar was dat van die geinige oma die altijd even geestig en ad rem uit de hoek kwam. En ik dacht: daar moet toch ook nog een echt mens achter zitten, iemand met een verleden, met redenen waarom ze zo geworden is.

Hoe pak je zoiets aan?
Dat die biografie er daadwerkelijk gekomen is, is vooral te danken aan een toevallige ontmoeting met uitgever Vic van der Reijt, die nogal gecharmeerd was van Jagtlust en me uithoorde over mijn nieuwe plannen. Hij heeft er toen voor gezorgd dat Flip van Duijn, Annie’s zoon, er bij betrokken werd. En die heeft me echt overgehaald om dat boek te gaan schrijven, onder andere door met allemaal tot dusver onbekende brieven op de proppen te komen en me in contact te brengen met Annie’s oudste vriendinnen.

En toen? 
Toen heb ik twee jaar lang ‘met Annie op zolder gezeten’, zoals mijn omgeving het uitdrukte – ik woonde toen namelijk nog op een oude zolderetage in de Amsterdamse binnenstad. Ik las haar boeken, ik ontcijferde haar brieven, ik bezocht allerlei plekken waar ze gewoond had en sprak met mensen die haar hadden gekend. En langzamerhand doemde er een beeld op van een vrouw die behoorlijk afweek van die ietwat bordkartonnen heldin zoals Nederland haar kende, maar dat wat mij betreft wel zo menselijk en een stuk ontroerender was.

Kun je zeggen dat jij zelf door haar bent veranderd?
Absoluut. Wat ik het meest inspirerend aan haar vond was haar vermogen om in iedere situatie, hoe ellendig ook, toch ook de absurde of komische kant te zien. Ik hoop daar wat van opgestoken te hebben.
inspringenDaarnaast heeft dit boek mijn leven op een heel praktisch niveau veranderd. Ik had namelijk gedacht erna als freelancer terug de journalistiek in te moeten gaan, maar het werd zo’n succes dat ik opeens in de situatie kwam dat ik nog een boek kon schrijven. En toen dacht ik aan een verhaal dat een vriendin me ooit verteld had bij de koffieautomaat van de redactie waar we toen beiden werkten. Dat werd dus Sonny Boy.